Kadisz nad macewami

Pokolenia rodzin żyły i pracowały w dawnym Szczecinie. Historię wielu z nich - jak blisko 6 milionów Żydów - zamknął Holokaust. Potomek jednej z nich postanowił odszukać choćby ślad po swych bliskich we współczesnym Szczecinie.

Z pomocą przyszedł mu dr Marek Łuczak, prezes Pomorskiego Towarzystwa Historycznego.

- Na początku bieżącego roku skontaktował się ze mną Micah Swatez. Zapytał, czy kiedykolwiek natrafiłem na choćby fragment macewy rodziny Appelbaum, która do czasu deportacji w latach 40. ubiegłego wieku jeszcze mieszkała w Szczecinie - wspomina dr Marek Łuczak. - Kirkut przy ul. Gorkiego został zlikwidowany w 1967 r. Większość macew zniszczono lub użyto do budowy murków i podbudów dróg. Natomiast niewielką część, najmniej ekspozycyjnych nagrobków z betonu, Zakład Usług Komunalnych zgromadził w swojej składnicy przy ul. Harcerzy. To właśnie tam w grudniu 2022 r. odnalazłem macewę Isidora Appelbauma (1850-1933), przedstawiciela handlowego sprzed wieku, który mieszkał przy Bismarckstraße 8, czyli współczesnej ul. Bałuki. Pochowano go na cmentarzu żydowskim przy ul. Gorkiego. Ten nagrobek to jedyny, ocalały i namacalny fragment historii rodziny Appelbaum, która w XIX i XX wieku prowadziła duży zakład krawiecki oraz sklep z odzieżą męską w Szczecinie. Natomiast dopiero wczoraj, po 90 latach, ich potomkowie mogli odmówić Kadisz nad grobami Adolfa, Selmy i Isidora Appelbaumów.

Doktor M.